31 Tem 13:04Gündəm / Cəmiyyət

Qurban bayramınız mübarək!

Qurban bayramınız mübarək!
Qurban bayramı — İslam aləmində ən müqəddəs bayramlardan biridir. Bütün müsəlman aləmində hər il hicri təqvimi ilə zilhiccə ayının 10-cu günündən başlayır və adətən üç gün davam edir. Mərasimlərdə qoyun, qoç, inək, dana və ya dəvə kəsilir. Qurbanın bir hissəsindən din xadimlərinə pay göndərilir, bir hissəsi isə kasıblara paylanır. Hamıya bərabər pay verilir, qurban kəsən özü də bərabər pay götürə bilər. Ənənəyə görə dilənçi və kasıblar bayram günü ac qalmasınlar deyə bu gün mərasimlərə dəvət olunurlar.
Qurban bayramı ən qədim bayramlardandır. Dini qurban kəsmə mərasimi İslamdan da əvvəl mövcud olub, lakin o vaxtlar günahdan təmizlənmək, qəzəblənmiş Allahın könlünü almaq və s. nəzərdə tutulurdu.
Hicrinin (Məhəmməd Peyğəmbərin Məkkədən Mədinəyə köçməsinin) ikinci ilindən sonra dini qurban kəsmənin İslam aləmində başqa məqsədləri və səbəbləri yarandı. Belə ki, dini qurban kəsmə islam aləmində böyük ruh yüksəkliyi, dindarlıq, xeyriyyəçilik, başqalarına kömək etmək kimi əlamətlərə yiyələndi.
Dini qurban kəsmə İbrahim Peyğəmbərin həyatında baş verən əhvalatdan sonra yaranmışdır. Belə ki, yuxuda Allah İbrahim peyğəmbərə oğlu İsmayılı qurban verməyi (onların Allaha imanını yoxlamaq üçün) əmr edir. İbrahim əsl dindar kimi Allahın əmrini yerinə yetirməyə hazır idi, İsmayıl özü də qurban olmağa razılaşır. Bu haqda Quranda yazılmışdır.
Allaha qəlbən yaxın və sadiq olduğunu sübut etmək istəyən İbrahim Peyğəmbər oğlu İsmayılı qurban kəsməyə hazır idi. Lakin uca Allah bunu öz elçisinə rəva bilmədi və qurbanlıq üçün ona bir qoç göndərdi. Buna görə də Qurbanlıq bayramında kəsilən qurbana "İsmayıl qurbanı[" da deyirlər.
Çox sevdiyi balasını Allah yolunda qurban verməyə hazır olması peyğəmbərin Allah qarşısında imanının, səmimiliyinin və mütiliyinin bariz sübutudur. Odur ki, din tarixində dərin iz salmış bu hadisə Allaha inamın, dərin etiqadın nümunəsidir. Bu hadisə onu göstərir ki, insanlar Allahı sonsuz imanla sevməli və öz sevgilərində bu cür səmimi olmalıdırlar. Çətin anlarda Allahı da yada salıb, yaxşı zamanlarda Onu unutmaq möminə yaraşan hərəkət deyil!
Qurban bayramınız mübarək!
Bu rəvayətin başqa bir fəlsəfi-əxlaqi mənası ondan ibarətdir ki, İslamda insanın Allah yolunda qurban kəsilməsi qəbul olunmur. İslama qədər bir çox dinlərdə insanları qurban vermə ayinlərinə rast gəlmək mümkündür. Məsələn, atəşpərəstlər insanı odda yandırırdılar. Onlar bu yolla Allaha yaxın olduqlarını göstərirdilər. Qədim Çində də insanları tanrılara qurban vermək adəti var idi. Bu ölkədə təbii fəlakətlərdən, daşqınlardan hifz olunmaq üçün uşaqları suya atırdılar.
İslam dünyasının ən müqəddəs bayramlarından sayılan Qurban bayramı bütün müsəlman ölkələrində təmtəraqla qeyd olunur. Azərbaycan müstəqillik əldə etdikdən sonra Milli Məclisin qəbul etdiyi 1992-ci il 27 oktyabr tarixli "Azərbaycan Respublikasının bayramları haqqında" Qanununa əsasən Qurban bayramı Azərbaycanda da dövlət səviyyəsində bayram edilir.
Üç səmavi dinin – Yəhudilik, Xristianlıq və İslamın hər üçündə də müxtəlif formada qurbanlıq mövcuddur. Lakin İslamda bu ayin xüsusı mahiyyət və əhəmiyyət kəsb edir. Onun əsasında Allaha sonsuz sevgi, Onun qüdrətinə dərin inam və iman işığı durur.
İnsanları halallığa, paklığa səsləyən Qurban bayramının çox maraqlı tarixi və şərtləri var. Bütün dinlərdə icra edilən qurban İslamda hicrətin ikinci ilində əmr edilmişdir. İslama görə, qurban "Allaha yaxınlaşdıran şey" mənasına gəlir. Bir başqa sözlə ifadə etsək, qurban Allaha yaxınlaşaraq, onun rizasını qazanmaq üçün Qurban bayramı günündə ibadət niyyətiylə və Allahın adıyla kəsilən heyvana deyilir.
Qurban bayramı İslam aləminin ən möhtəşəm və müqəddəs bayramıdır, dərin tarixə malikdir və hər il dünya müsəlmanları tərəfindən qeyd edilir. Bu bayram özü ilə hamıya saflıq, təmizlik gətirir.
Qurbanı və ya qurban ibadətini ifadə etmək üçün bir sıra İslami terminlərdən istifadə edilir. Onların arasındakı müəyyən məna fərqləri vardır:
Zəbh: İbrani dilində "Zəbah" kəlməsi ilə oxşar olan "zəbh", "heyvanları qurban bayramı günündə qurban niyyətiylə və ya adi günlərdə yemək üçün kəsmək" mənasındadır.
Nəhr: Bu sözün hərfi mənası "boynun şahdamarını kəsmək" deməkdir ki, bu da dəvə qurban edilərkən sinəsinə bıçaq və s. sancmaq mənasında işlədilmişdir. Çünki bu cür kəsmək şəkli digər kiçik heyvanları kəsməkdən fərqlidir.
Qurban: İbrani dilində "gorban" kimi, "Allah üçün verilən hər hansı bir qurban" mənasına gəlir.
Udhiyyə: "Udhiyyə" kəlməsi Quranda keçməsə də, hədis kitablarında keçir və "kitab başlığı" kimi də işlədilir.
Hədy: "Allaha mənəvi cəhətdən yaxınlaşmaq məqsədilə və ya həcc vaxtı ehram qadağası pozulduğu üçün Kəbəyə aparılan və ya özü yaxud pulu göndərilən qurban" deməkdir.
Mənsək: '"Qurban ibadəti"ni ifadə etmək üçün işlədilir.
"Rəbbin üçün namaz qıl və qurban kəs!", "De ki: "Mənim namazım da, kəsdiyim qurban da, həyatım və ölümüm də aləmlərin Rəbbi – Allah üçündür", "Biz hər bir ümmət üçün bir qurbangah müəyyən etdik ki, Allahın onlara ruzi verdiyi dördayaqlı heyvanların üstündə (onları kəsdikləri zaman) Allahın adını çəksinlər" kimi münasibətlər göstərilir. Ənəs ibn Malikdən rəvayət olunan hədisdə isə Peyğəmbər demişdir: "Bayram namazından sonra qurban kəsən ibadətini tamamlamış və müsəlmanların sünnəsinə (yoluna) əməl etmişdir".
Qurban bayramında hər bir imkanlı müsəlman qurban kəsib, onun ətini imkansızlara, kasıblara paylamalıdır. Burda əsas məqsəd dindarlığa nail olmaqdır. Quranda yazılıb: "Allaha nə ət, nə onun qanı çatmır, ancaq sizin dindarlığınız çatır".
İnsan Allahın yaratdığı ən şərəfli və ən üstün məxluqdur. Allah özünün yaratdığını özü yolunda qurban kəsilməsini qəbul etmir.
İsmayıl Qurbanında kəsilən heyvanlarda bir sıra şərtlər vacib sayılır. Qurbanlıq kimi seçilən heyvan qoç, iribuynuzlu dana, yaxud da dəvə olmalıdır. Nəsil artımında dişi heyvanların müstəsna rolu olduğuna görə qurbanlıq heyvanın erkək olması daha üstün tutulur. Qurbanlıq qoçun yaşına gəlincə, bu, ən azı altı aylıq heyvan olmalıdır. Lakin dana, yaxud dəvənin bir yaşı tamam olsa, daha yaxşıdır. Qurbanlıq dəvənin beş yaşı tamam olmalıdır. Qurban bayramında kəsilən heyvanın sağlam olması da vacib şərtdir. Əzalarında hər hansı nöqsanı olan, buynuzunun, yaxud qulağının biri olmayan, axtalanmış heyvanın qurban kəsilməsi İslamda məsləhət görülmür. Kəsiləcək qurbanlıq gözəgəlimli olmalıdır.
Bu bayramın əsas mahiyyəti Allah yolunda kəsilmiş qurbanlıq heyvanın ətini Allahın imkansız bəndələri ilə bölüşmək, onları sevindirmək və ayinin də əsasında, orucluqda olduğu kimi, xeyirxahlıq, paklıq və Allaha inam və sevgi durur.
Bəzən bir neçə adam bir heyvan alıb onu öz aralarında bölüşməklə, yaxud gedib bazardan ət alıb gətirməklə öz qurbanını kəsmiş hesab edirlər. Lakin İslam dininə görə bunlar qurbanlıq hesab olunmur. Əlbəttə, bir neçə nəfər yığışıb bir dananı qurban kəsə bilərlər, bu şərtlə ki, hər bir şəxsə düşmüş ət payını ən azı üç hissəyə bölmək mümkün olsun. Bu hissələrdən biri onların öz ailəsinə sərf olunmalı, qalan hissələr isə fəqir-füqəraya paylanmalıdır.
Qurbanlığın ən gözəl xüsusiyyətlərindən biri odur ki, burada din, məzhəb ayrı-seçkiliyinə yol verilmir. Bu bayramda istənilən dindən olan yetimin, kimsəsizin və yoxsulun haqqı var ki, varlının imkanlarından bəhrələnsin, adi günlərdə yeyə bilmədiyi qurbanlıq ətindən dadsın. Qurbanlıq o deməkdir ki, insanlar Allahın xoşuna gələcək bir əməli icra edirlər.
Qurbanlığın şərtlərindən biri də budur ki, qurban kəsmək yalnız buna imkanı olan varlı adamların boynunda haqdır. İmkanı olmayan adama isə qurban kəsmək vacib deyil. Qurban kəsmək üçün borc pula heyvan almaq İslamda təqdir olunmur, çünki bu bayramın əsas mahiyyəti zənginlərlə imkansızların birliyi, qardaşlığıdır. Bu bayramda hamı sevinməlidir: varlılar-Allaha xoş gedən əməli icra etdikləri və kasıbları sevindirdiklərinə görə, kasıblar isə-dünya nemətindən əldə etdiklərinə və başqalarından gördükləri mərhəmətə və qayğıya görə.
Whatsapp-da paylaş
SON XƏBƏRLƏR
Azərbaycanın neft-qaz strategiyası möhkəm dayaqlara əsaslanır 14:23Sabah bu rayonlarda yağış, dolu gözlənilir - PROQNOZ 13:51“Barselona”nın futbolçusu koronavirusa yoluxdu 13:48Minik maşını traktora çırpıldı: ölən var 13:45Bakının qızıl bazarı: Toy yox, alıcı yox...amma qiymət qalxır 13:42Sosial şəbəkələrdəki işgəncə fotoları ilə bağlı daha bir RƏSMİ MƏLUMAT 12:26Qəbul imtahanında iştirak edə bilməyənlərin NƏZƏRİNƏ 12:20"Qalatasaray" sabiq futbolçusunu qaytardı 12:17"Bəzi şəxslər Nəcməddin Sadıkova qarşı kampaniyanın önündə gedir" - MN 11:53Tanınmış jurnalist vəfat etdi 11:47Trampın brifinqində "silahlı" insident: dərhal güllələndi 11:42“Canavar” ləqəbli narkotacir saxlanıldı 11:37Ramiz Alıyev: “Polisə qarşı qarayaxmaları “5-ci kalon” idarə edir” 11:32Cavid Zeynallının kitabı Türkiyədə çap olundu 11:27Dərslərə yalnız bu halda başlamaq olar - BAŞ İNFEKSİONİST 11:14"İmişli uzun illərdir problemlər içində çabalayır" 10:53"Deyirlər, yaşın keçib, qocalmısan" - Xalq artisti 14:13Şəbnəmin 22 yaşlı xalası oğlu özünü asıb: "Borcu var imiş" 14:07Rusiyada dərslər bu tarixdə başlayacaq 13:48Keçmiş futbolçu meydanda hakimi döydü 13:42"Qarabağ münaqişəsinin həlli yolları bəllidir" - Ceyhun Bayramov 13:39"Həmsədrlər münaqişənin həlli üçün səmimi səy göstərmirlər” - Çavuşoğlu 13:36Restoran və kafelərin fəaliyyəti üçün YENİ QAYDALAR 13:34Bələdiyyə əməkdaşı cərimələndi 13:08Koronavirusa qarşı ilk peyvənd qeydiyyatdan keçdi 13:04Bağlanmış banklarda bloklanmış əmanətləri olanlara ŞAD XƏBƏR 13:00Təbiətə ziyan vuran şirkət cəzalanıb 11:18Serbiya Baş Nazirinin müavini və Azərbaycan nümayəndələri arasında görüş keçirilir 11:12Ermənistan atəşkəsi 29 dəfə pozdu 11:08Avropa Liqası: Bu gün daha 2 yarımfinalçı müəyyənləşəcək 11:04Trampı çıxış etdiyi zaman QƏFİL APARDILAR - VİDEO 11:01Bəd nəzərin varlığı TƏSDİQLƏNDİ: Bu şəxslərdən uzaq durun 10:562020-ci ilin büdcəsinə dəyişikliklər yeni iqtisadi çağırışlara əsaslanır (MÜSAHİBƏ) 10:46Azərbaycan iqtisadiyyatı liberallaşma nəticəsində öz potensialını daha da gücləndirəcəkdir 16:20Evdə müalicə alan xəstələrlə bağlı VACİB AÇIQLAMA 14:30Sabah hava necə olacaq? 14:28Azərbaycana daxil olan xarici yük daşıyıcıları ilə bağlı qanun hazırlanacaq 14:25Prezident İlham Əliyev Lukaşenkonu təbrik etdi 14:02Beyləqanda yas mərasimi keçirənlər cərimələndi 14:00Saatlıda karantin qaydalarının tələblərinin pozulduğu kafe aşkar edilib 12:52Gələn həftə Məhərrəm ayı başlayır 12:50Həbib onunla döyüşə hazırlaşır 12:46Havanı çirkləndirən sexin sahibi cəzalandı 12:44Peşə təhsili müəssisələrinə qəbul başladı 12:42Millət vəkili seçicilərinə 6 aylıq fəaliyyəti barədə hesabat verdi - 4300 seçicini dinlədi 12:23Sərt karantin rejimi yumşaldıldı: mağazalar və bu iş yerləri açıldı - SİYAHI 11:54Bir sıra sahələrdə işçi sayı məhdudiyyətləri ləğv olundu 11:50Rayonlara gediş-gəliş QAYDALARI DƏYİŞDİ: Bu gündən ETİBARƏN... 11:45Prezident seçkilərinin ilk rəsmi nəticələri açıqlandı - Lukaşenko... 11:41Son bir həftədə koronavirusa yoluxma sayı belə azaldı 11:34Erməni əsilli livanlılar işğal olunmuş ərazilərə köçürülür? - XİN-dən münasibət 13:32Baş nazirdən XƏBƏRDARLIQ: Yoluxmalara görə məsuliyyət sahibkarların üzərinə düşəcək 13:29Əməkdar artist ilk sevgisindən danışdı 13:25“Keşlə” baş məşqçi ilə müqaviləni uzatmadı 13:22Balıq yemək nə zaman təhlükəlidir? 13:19Həftənin ilk günü hava belə olacaq - PROQNOZ 13:14Gecikdirilmiş kreditlərə görə cərimə yazılmasına RƏSMİ AÇIQLAMA 13:11Prokurorluq Tovuzda törədilən qətl barədə məlumat yaydı 13:02Gürcüstanda atışma olub, ölən və yaralananlar var 12:57Xüsusi təyinatlılar təlimdə 12:53İndi bütün Azərbaycanın gözü bizdədir ki, bu dəyişikliklər onların həyatında nələri dəyişəcək 12:46Azərbaycana şöhrət gətirən rənglər 13:56Azərbaycan çempionatı bu tarixdə başlayacaq 13:50Qonşu ölkədə dövlət bayraqları endirildi 13:47“Azərbaycan İnvestisiya Holdinqi” publik hüquqi şəxs yaradıldı 13:44Rayonlara sərnişin daşıyan sürücü saxlanıldı 13:40Təhsil naziri ali məktəb rəhbərləri ilə görüşdü: NƏLƏR DANIŞILIB? 13:32Mikayıl Cabbarov sahibkarlarla görüşdü 13:25